أبي الفتح الكراجكي ( مترجم : كمره اى )
93
كنز الفوائد ( گنجينه معارف شيعه اماميه ) ( فارسى )
كتاب خود بنام مجاز در قرآن آن را به همين « 1 » معنى شرح كرده و مقام او در علم عربيت معروف است و براى صحت تفسير خود شعر لبيد را گواه آورده : قعدت كلا الفرخين تحسب انه * مولى المخافة خلفها و امامها كه شاعر به مولى المخافة اولى بالمخافة قصد كرده و كسى از زبانشناسان عرب منكر قول او نشده . 2 - مالك بنده و كنيز ، خدا سبحانه ( در آيهء 76 سورهء النحل ) فرموده : « عبدا مملوكا لا يَقْدِرُ عَلى شَيْءٍ وَ هُوَ كَلٌّ عَلى مَوْلاهُ » بندهء مملوكى كه توانائى بر چيزى ندارد و كل بر مولاى خود است و سربار او است . كه مقصود مالك او است و مشهور بودن اين معنا از درازى سخن در بارهء آن بىنياز مينمايد . ( مصنف آيه را چنين آورده ولى بايد دانست كه جملهء « كَلٌّ عَلى مَوْلاهُ » در قرآن دنبالهء عبد مملوك نيست بلكه در آيهء 75 است كه دنبالش فرمايد : « وَ مَنْ رَزَقْناهُ مِنَّا رِزْقاً حَسَناً » - مراجعه شود . « از مترجم » ) . 3 - آزادكنندهء بنده . 4 - بندهء آزاد شده كه او را مولاى آزادكننده خوانند و آن هم معنى مشهور و معلومى است .
--> ( 1 ) در ص 211 ج 1 ترجمهء هدية الاحباب محدث قمى ( ره ) گويد : شخصى در مجلس فضل بن ربيع از ابو عبيده معنى « رُؤُسُ الشَّياطِينِ » را پرسيد كه در آيهء 65 سورهء صافات است و او گفت مانند « انياب اغوال » نيش غولها است كه در شعر امرئ القيس آمده با اينكه عربها غول را نديده بودند - تا گويد - پيرو اين سؤال تصميم گرفتم كتابى در بارهء اين گونه آيات قرآن بنويسم تا هر كه نيازمند است آنها را بداند چون ببصره مراجعت نمودم آن را نوشتم و نام آن را مجاز نهادم و از آن مرد كه از من پرسش كرده بود پرسش حال كردم گفتند : او يكى از نويسندگان وزير و همنشينان او است . بطور خلاصه نقل شد « مترجم » .